Skip to main content

എന്റെ ഹിമാലയ യാത്ര /11.


പ്രഫുല്ലൻ  തൃപ്പൂണിത്തുറ

പ്രകാശത്തിന്റെ പ്രാകാരമായ കാശി !


    ആനിബസന്റിന്റെ വിശ്വവിദ്യാലയം; കാശിവിദ്യാപീഠം തുടങ്ങി നിരവധി വിജ്ഞാനകേന്ദ്രങ്ങൾക്കും കാശി ആസ്ഥാനമായിരിക്കുന്നു. ഭാരതത്തിലെ അത്യപൂർവ്വമായ ഒരു മ്യൂസിയമാണു കാശിക്കൊട്ടാരം. ബുദ്ധമതപ്രചരണാർത്ഥം അശോകചക്രവർത്തി നിർമ്മിച്ച വൃത്താകൃതിയിലുള്ള സ്തൂപവും അശോകസ്തംഭവും ഇവിടെയുണ്ട്‌. ഭാരത സർക്കാരിന്റെ സിംഹമുദ്രയ്ക്ക്‌ മാതൃകയായിത്തീർന്നത്‌ ഈ അശോകസ്തംഭമാണ്‌.
    ഇന്നും പഴയകാശി(ബനാറസ്‌) സിൽക്കു വ്യാപാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി തുടരുന്നു. നഗരത്തിൽ നിറയെ മൊത്ത ചില്ലറ പട്ടുശീലത്തരവ്യാപാരം വ്യാപകമായി നടക്കുന്നു. കൂടാതെ റോഡരുകിൽ നൂറുകണക്കിനു ചില്ലറ കച്ചവടക്കാർ. ഇതൊന്നും കൂടാതെ ഓരോ ഇടവഴികളും ചെന്നെത്തുന്ന വീട്ടുകളിലുമുണ്ട്‌. പട്ടുസാരികളുടെ വിൽപന. എല്ലായിടത്തും താഴെ കിടക്കയിൽ ഇരുന്നാണു പട്ടുസാരികൾ തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത്‌.
    ഗംഗാതീരത്തുള്ള ഹരിചന്ദ്ര, മണികർണ്ണികാ കേദാർനാഥ്‌ ഘട്ടങ്ങളോടനുബന്ധിച്ച ശ്മശാനങ്ങളിൽ 24 മണിക്കൂറും ശവസംസ്കാരം നടക്കുന്നുണ്ട്‌. പാർവ്വതി 'ജമുക്കി' അഴിച്ചുവച്ച്‌ കുളിച്ച സ്ഥലമാണത്രെ 'മണികർണികാഘട്ട്‌ 'രാജഘട്ടത്തിൽ ഒരുമിച്ചു സ്നാനം ചെയ്തു കയറിയാൽ തമ്മിൽ വഴക്കുണ്ടാകുമെന്നാണു വിശ്വാസം.
    ഹരിചന്ദ്രഘട്ടിലെ ജീവനക്കാർ സാക്ഷാൽ ഹരിചന്ദ്രന്റെ പിൻമുറക്കാരാണെന്ന്‌ അവർ അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ട്‌.
    ഏതായാലും ദഹിപ്പിയ്ക്കാനായി ശവങ്ങളും കൊണ്ടു ക്യൂ നിൽക്കുന്ന നിരവധി സംഘങ്ങളെ ഞങ്ങളവിടങ്ങളിൽ കണ്ടു.
    കാശിവിശ്വനാഥക്ഷേത്രദർശനം അത്യപൂർവ്വമായ ഒരനുഭവമായിത്തോന്നി. പുതിയ തീവ്രവാദ ഭീഷണികളെത്തുടർന്നു എവിടെതിരിഞ്ഞാലും പോലീസുകാരെ കാണാം. ഒരു പേനപോലും കൂടെകൊണ്ടു പോകാനായില്ല. എല്ലാ കോണിലും തിരക്കും നിയന്ത്രണങ്ങളും തന്നെ എങ്കിലും സുഖകരമായ ദർശന ഭാഗ്യം ലഭിച്ചു. തുടർന്നു ഉപദേവദർശനവും.
    അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി ക്ഷേത്രസങ്കേതത്തിൽ പ്രസാദഊട്ടിന്റെ ഭാഗമായി സൗജന്യ ഉച്ചഭക്ഷണം ലഭിച്ചു. യാത്രയിൽ ഇതേവരെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും, ഹോട്ടലുകളിൽ നിന്നും പുറത്തുനിന്നുമൊക്കെ ലഭിച്ചതിൽ ഏറ്റവും സ്വാദിഷ്ടമായ ഊണായിരുന്നു അത്‌, ഊണല്ല സദ്യ തന്നെ! പാകത്തിനു വെന്ത തുമ്പപ്പൂനിറമുള്ള പച്ചരിച്ചോറ്‌, നമ്മുടെ സ്വന്തം സാമ്പാറ്‌, വേണ്ടത്ര മാത്രം പുളിയുള്ള തൈര്‌, നാരങ്ങാ അച്ചാർ, പാവയ്ക്കാ മെഴുക്കുപുരട്ടി തുടങ്ങിയ വിഭവങ്ങൾ സദ്യയ്ക്കു രുചികൂട്ടി. കൂടെ വലിയൊരു പപ്പടവും, നമ്മുടെ പപ്പടമല്ലെന്നുമാത്രം! ഊണിനു ശേഷം സ്വാദിഷ്ടമായ മധുരപലഹാരവും. ഹോട്ടൽ ജ്യോതിയിലെ മുറിയിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ ഉടനേ ഉറങ്ങിപ്പോയി.
    കാശിവിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രത്തിനു തൊട്ടടുത്തുതന്നെ മുസ്ലീം പള്ളിയുണ്ട്‌. ക്ഷേത്രം ആദ്യം സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നത്‌ മോസ്കിന്റെ സ്ഥാനത്തായിരുന്നുവത്രെ. മുഗൾ ചക്രവർത്തി ഔറംഗസീബ്‌ ക്ഷേത്രം നശിപ്പിച്ചിട്ട്‌ അവിടെ മുസ്ലീം പള്ളി സ്ഥാപിച്ചുവത്രെ! ഇപ്പോഴുള്ള ക്ഷേത്രം പിന്നീട്‌ നിർമ്മിച്ചതാണെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ഇത്‌ 18-​‍ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പുതുക്കിപ്പണിതത്താണെന്നും കാശിക്ഷേത്രത്തിന്റെ പെട്ടെന്നുള്ള ഐശ്വര്യാഭിവൃദ്ധിയിൽ അസൂയ പൂണ്ട ചക്രവർത്തി ഒരു ദിവസം രാവിലെ ക്ഷേത്രം തകർക്കാനെത്തിയപ്പോൾ അതു ഇപ്പോഴിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥാനത്തേക്ക്‌ തനിയെ മാറിയതായി കണ്ടുവേന്നും ഐതീഹ്യമുണ്ട്‌. ക്ഷേത്രം ഇന്നുകാണുന്ന നിലയിൽ 1776ൽ പുതുക്കിപ്പണിതത്‌ റാണി അഹല്യാ ബായി ഗോൾഖർ എന്ന ശിവഭക്തയാണെന്നും കേൾക്കുന്നുണ്ട്‌. ഏതായാലും ഇന്നത്തെ വിശ്വനാഥക്ഷേത്രത്തിന്റെയും തൊട്ടടുത്തുള്ള പടുകൂറ്റൻ മുസ്ലീം ദേവാലയത്തിന്റെയും അതിരുകൾ തിരിയ്ക്കുന്നത്‌ ഒരേ മതിലാണ്‌. ശിവമന്ത്രധ്വനികളും വാങ്കുവിളികളും ഒരുമിച്ചു സമന്വയിയ്ക്കുന്ന വിശുദ്ധിയുടെ ഒരു വിശേഷാന്തരീക്ഷം!
    മരണംവരെ ഉസ്താദ്‌ ബിസ്മില്ലാഖാൻ കാശി വിശ്വനാഥന്റെ സ്മരണയ്ക്കു മുമ്പിൽ "ഷെഹനായ്‌ " വായിച്ചിരുന്നുവത്രെ!
    ഹിമാലയാത്രയുടെ തുടർച്ചയായുണ്ടായ കാശിയാത്ര ജീവിതത്തിലിതുവരെയുണ്ടാകാത്തവിധം സംതൃപ്തിയും അനുഭൂതി വിശേഷങ്ങളും ഞങ്ങൾക്കു തന്നു.
തുടരും 

Popular posts from this blog

തെങ്ങിൻ തൈ നടാൻ കാലമായി; 50 വർഷത്തെ മുന്നിൽ കണ്ട്‌...

ആർ. ജ്ഞാനദേവൻ
ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ, നാളികേര വികസന ബോർഡ്‌, കൊച്ചി - 11

ചുരുങ്ങിയത്‌ 50 വർഷത്തെയെങ്കിലും വിളവ്‌ പ്രതീക്ഷിച്ച്‌ വേണം  ഇനി തെങ്ങുകൾ നടാൻ. കൂടുതൽ ഉത്പാദനം നൽകുന്ന മികച്ച ഗുണമേന്മ തെങ്ങിൻ തൈകൾ മാത്രം തെരഞ്ഞെടുത്ത്‌ നടണം. എങ്കിൽ മാത്രമെ അത്‌ രണ്ടു മൂന്നു വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ആദായം നൽകുകയുള്ളു. തെങ്ങുകൾ നേരത്തെ  കായ്ച്ചു തുടങ്ങിയാലെ കർഷകന്‌ അതുകൊണ്ട്‌ സാമ്പത്തിക നേട്ടം ഉണ്ടാവുകയുള്ളു.

വേനൽ മഴ യഥാസമയം എത്തിയതിനാൽ തെങ്ങിൻ തൈ വയ്ക്കാൻ പറ്റിയ സമയമാണിത്‌. ഈ സമയത്ത്‌ ഗുണമേ?യുള്ള തെങ്ങിൻ തൈകൾ വാങ്ങി നട്ടാൽ മഴക്കാലത്തോടെ തൈകൾ വേരു പിടിക്കുകയും വെയ്ക്കുന്ന എല്ലാ തൈകളും പിടിച്ചു കിട്ടുകയും ചെയ്യും. തേങ്ങയ്ക്ക്‌ ഒരു കാലത്തും ലഭിക്കാതിരുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന വില ലഭിക്കുന്നതിനാൽ തെങ്ങിൻ തൈ വെച്ചുപിടിപ്പിക്കാൻ പൊതുവേ ജനങ്ങൾ താൽപര്യം കാണിക്കുന്ന കാലമാണിത്‌. എന്നാൽ ഏത്‌ ഇനം തൈ വയ്ക്കണം, ഗുണമേ?യുള്ള തൈ എവിടെ കിട്ടും, എത്രയും പെട്ടെന്ന്‌ കായ്ക്കുന്ന തൈ നടണം, ഉയരം കുറഞ്ഞ ഇനമായിരിക്കണം, ഇവതൊക്കെയാണ്‌ തെങ്ങിൻ തൈ നടാനായി ഉദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ കർഷകരുടെ മനസ്സിലെ ചിന്തകൾ.  നടുന്ന തൈകൾ തോട്ടത്തിൽ പ്രക…

ജൈവവളം മാത്രം പോരേ?

ആർ. ജ്ഞാനദേവൻ
അസി. ഡയറക്ടർ (ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ), നാളികേര വികസന ബോർഡ്‌

കഴിഞ്ഞ 28 വർഷമായി ഈ ലേഖകൻ പങ്കെടുത്ത കാർഷിക സെമിനാറുകളിൽ കേരകർഷകർ സ്ഥിരമായി ചോദിക്കുന്ന ഒരു ചോദ്യമാണ്‌ തെങ്ങിന്‌ ജൈവവളം മാത്രം ചേർത്താൽ പോരെയെന്ന്‌. തെങ്ങിന്‌ വളം ചെയ്യുമ്പോൾ നാം ആദ്യം ഓർക്കേണ്ടത്‌ ജൈവവളപ്രയോഗം തന്നെയെന്നതിൽ സംശയമില്ല. കാരണം ഇന്ന്‌ നമ്മുടെ ഭൂരിഭാഗം തെങ്ങിൻ തടങ്ങളിലും വർഷം തോറും വേണ്ടത്ര ജൈവവളം ചേർത്ത്‌ കൊടുക്കാത്തതിനാൽ ഫലഭൂയിഷ്ഠത നഷ്ടപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്‌. വേണ്ടത്ര ജൈവാംശം ചേർത്ത്‌ തെങ്ങിൻ തടത്തിലെ മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുകയാണ്‌ നാം ആദ്യം ചെയ്യേണ്ടത്‌. രാസവളം ശുപാർശ ചെയ്ത അളവിൽ നൽകിയാലും തെങ്ങിൻ തടത്തിൽ വേണ്ടത്ര ജൈവാംശം ഇല്ലെങ്കിൽ അതുകൊണ്ടുള്ള ഗുണം തെങ്ങിന്‌ ലഭിക്കില്ല എന്നതാണ്‌ വാസ്തവം. ഉദാഹരണമായി യൂറിയ എന്ന രാസവളം തെങ്ങിൻ തടത്തിൽ വിതറിയാൽ തടത്തിലെ മണ്ണിൽ ജൈവാംശം ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ ഈ വളത്തിലെ പോഷകങ്ങൾ തെങ്ങിന്‌ വലിച്ചെടുക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. അതായത്‌ ഈ വളത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പാക്യജനകത്തെ വലിച്ചെടുക്കാൻ പാകത്തിലാക്കുന്ന രാസപ്രവർത്തനത്തെ സഹായിക്കുന്ന ചില എൻസൈമുകൾ പുറപ്പെടുവിക്ക…

കാർട്ടൂൺ കവിതകൾ

ജി.ഹരിനീലഗിരി

1) അയ്യപ്പൻ
അയ്യപ്പന്റമ്മ നെയ്യപ്പം ചുട്ടു.
കാക്കകൊത്തി കടലിലിട്ടീല.
മുക്കുവപ്പിള്ളേരു മുങ്ങിയെടുത്തീല.
തട്ടാപ്പിള്ളേരു തട്ടിപ്പറിച്ചീല.
വാണിയപ്പിള്ളേരു വായിലുമിട്ടീല.
അയ്യപ്പൻ തന്നെ നെയ്യപ്പം തിന്നു!
2) നിരൂപഹയൻ
മണ്ഡൂകം കൂപത്തിൽ നിന്നിറങ്ങി.
കൂപത്തിനാശ്വാസമായി.
മണ്ഡൂകത്തിനും.
ഇരുവർക്കുമിവ്വിധമാശ്വാസമാകീടിലും
മണ്ഡൂകം മണ്ഡൂകമല്ലാതായീടുമോ?!
കൂപം കൂപവും?!
സർ?
3) കല്യാണരാമൻ
കല്യാണരാമൻ ജമീലയോടു പറഞ്ഞു;
ആഴ്ചപ്പതിപ്പിലോട്ടു കയറിക്കിടക്കെടീ,
ഞാൻ നിന്നെ ഒന്നു ...........!
4) ഫെമിനിഷം
ഇതെൻ വക്ഷോജങ്ങൾ.
ഇതെൻ യോനി.
ഇതെൻ ജഘനങ്ങൾ.
ഇതെൻ കാർക്കൂന്തൽ.
ഇതെല്ലാ-
മെല്ലാ മെല്ലാ-
മെന്റേതെന്റേതെന്റേതു മാത്രം!
5) 40+
പ്രണയമേ,
എന്റെ വഴികളിൽ
എന്നും നീയുണ്ടായിരുന്നു..
7ലും,
17ലും,
37ലും.
ഇപ്പോൾ
40+ ന്റെ നരപ്പിലും.
കന്യകയുടെ നെഞ്ചിലെ പ്രാവിൻകൂടുപോൽ
എന്നുള്ളിലെഫ്ഫെം സംഗീതമായ്‌
പ്രണയമേ,
നീ കിടന്നു
പിട പിടിയ്ക്കുകയാണ്‌...
6)ചുള്ളൻ
വയലാർ കവിയല്ലെന്നു
(പണ്ടൊരിക്കൽ)
ഗുണ്ടൊരെണ്ണം പൊട്ടിച്ചൂ.
ചുള്ളിയും കാടുമെല്ലാം പോയ്‌
ഗൗതമസുധാംശുവായ്ത്തീർന്നു! 7) A.M എന്റെ റേഡിയോ.
പൊന്നു റേഡിയോ.
എന്റെ കൗമാരദിനങ്ങളെ
പാടിയുണർ…